"Rize ve Trabzon Et tırnaktır, Ayıran Ahmaktır"

Muhittin Bayrak, Karadeniz’in iki kadim şehri arasındaki bağın bu tarz fevri hareketlerle zedelenemeyeceğini ifade ederek şunları söyledi:

"Trabzon ve Rize, tarih boyunca kader birliği yapmış, sevinci de kederi de bir olan iki kardeş şehirdir. 'Ağaç yaprağıyla gürler'; bir sanatçı da halkın sevgisi ve değerleriyle büyür. O genç kardeşimiz, saflığıyla ve aidiyet duygusuyla sana o atkıyı uzatmış. Senin amacın nedir? İki şehri birbirine düşürmek mi, yoksa suni bir gerginlikten beslenmek mi?"

"O Renklerde Boğulursun, Derhal Özür Dile!"

İsmail Türüt’ün sergilediği tavrı "ayıp" olarak nitelendiren Bayrak, sözlerine şöyle devam etti:"Sen Rizespor’a, o yeşil-mavi renklerin temsil ettiği emeğe kurban ol! Atalarımız boşuna dememiş; 'Alçak uçan yüce konar, yüce uçan alçak konar.' O sahnede kibrine yenik düşüp o hareketi yaparken hiç mi utanmadın? Unutma ki, o beğenmediğin yeşil-mavi renklerin ağırlığı altında boğulursun. Sanatçı, toplumun birleştirici gücü olmalıdır, ayrıştırıcı değil."

"Özür Dilemek Erdemdir"

Bayrak, açıklamasını Türüt’ü sağduyuya davet ederek sonlandırdı:"Yaptığın bu hareket büyük bir nezaketsizlik ve vefasızlıktır. Rize halkından ve o genç kardeşimizden derhal özür dilemelisin. 'Kusursuz dost arayan dostsuz kalır' ama kasten yapılan hata da affedilmez. Karadeniz kültüründe misafire ve iyi niyete el kaldırmak, terslemek yoktur. Bu yanlıştan bir an önce dön!"

Özkırım, Hatila Vadisi Milli Parkı Sınırları içinde bulunan ve coğrafi işaretli Hatila Balı üretimin yapıldığı Taşlıca Kooperatifi Kafkas arı gen merkezinde incelemede bulundu.Özkırım, gazetecilere, kentin asırlar öncesine dayanan atadan dededen gelen köklü ve güçlü bir arıcılık kültürüne sahip olduğunu söyledi.

Artvin balının çeşitliliğine işaret ederek, kentteki arıcılık kültürünü çağa uyum sağlayacak bir yapıya dönüştürmeyi hedeflediklerini kaydeden Özkırım, "Artvin balı deyince sadece kestane balı düşünülüyor ama yaptığımız araştırmalarda çiçek balının da çok yüksek değerlere sahip olduğunu gördük ve bunu raporladık. Artvin, artık sadece kestane balı değil, birçok bal çeşidiyle ün kazanacak" dedi.

-Artvin apiturizmde öncelikli İl olacak 

Özkırım, yeni bir turizm anlayışı olan apiturizm alanında da Artvin'in öncelikli olacağını, bu turizme önderlik edeceğini inandığını ifade ederek şunları söyledi."Apiturizmin doğa turizmi demektir. Doğaya karışacağız ama doğayı karıştırmayacağız. Arıyı ve arıcıyı rahatsız etmeden bu deneyimi yaşatacağız. İnsanların arıcılığı anlamasını istiyorum. O maskeyi takıp o cefayı bir 15 dakika deneyimlemesini istiyorum. Artvin'in balını, arısını apiturizmle gelen 15 kişilik gruplar gezecek, bu rotalarda, dağlarda. O yediği bal nerelerde üretiliyor görecek ve buradaki arıcılarla iletişim kuracak."

-Arı foto Kampı

Apiturizmin bir diğer ayağında da yeni bir proje olarak "arı foto kampı" planladıklarını anlatan Özkırım, "Fotoğrafçılar doğayı çekmeye çok alışkın fotoğraf olarak ama arıyı çekmeye hiç alışkın değil. Fotoğrafçılara da o maskeleri giydirmek istiyoruz. Biz onların çektiği fotoğraflarla arıcılığımızı ve doğamızı tanıtmış olacağız. Bunu inşallah Artvin'de başarırız" dedi.

Kafkas arısının bölge için önemine de değinen Özkırım, "Arıyla çiçekle birlikte gelişirler. Arının dil uzunluğu buradaki çiçeğin nektar borusunun uzunluğuyla aynıdır. Dolayısıyla buradaki çiçeğe siz Muğla arısını getirirseniz zaten çiçekten nektar ememez. Kafkas arısını da Muğla'ya götürürseniz oradaki çiçekler de ona iyi gelmez. Kafkas arısı burada güzel. Kafkas arısı bu coğrafyanın ırkıdır. Kökü de burada, geçmişi de burada. Bu yüzden onu korumak zorundayız." diye konuştu.

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Kandemir de coğrafi işaretli Hatila Balının üretildiği bölgenin kestane balı üretiminde öne çıktığını belirtti.Kestane balının yüksek antioksidan içeriğine sahip olduğunu vurgulayan Kandemir, Artvin balının adeta ilaç niyetine tüketilen bir ürün olduğunu kaydetti.

Bölgede arıcılığın sadece bal üretimiyle sınırlı olmadığını ifade eden Kandemir, ana arı üretimi ve koloni yetiştiriciliğinin de önemli bir ekonomik değer oluşturduğunu dile getirdi.

İzole yapısı sayesinde Artvin'de üretilen balın saflığını koruduğunu belirten Kandemir, bu durumun kaliteyi artıran en önemli unsurlardan biri olduğunu kaydetti.

Arıcılığın kırsal kalkınmayı sağlamada önemli bir araç olduğuna vurgu yapan Kandemir, "Türkiye'nin her yerinde koloni 3- 4 bin lira. Macahel'e gidin, koloni ne kadar biliyor musunuz? 20 bin lira. Çok değer kazandı ve bal da aynı şekilde. Bölge insanı arının kıymetini, ne kadar kıymetli olduğunu çok daha iyi anladı" dedi.

Kafkas arsının tüm dünyada bilinen en sakin arılardan olduğuna işaret eden Kandemir, "Ülkemizde Anadolu arısı var, Trakya arısı var. Güneydoğu Anadolu'da İran arısının kolları var. Hatay'da Suriye arısı var. Bu arılara bakın, en sakini Kafkas arısı. Çalışması da daha kolay. Ekonomik olarak en önemli arılardan birisi ve yurtdışında belki de taşınması yapılan farklı farklı ülkelere gönderilen ya da mesela Amerika'ya gitmiş. Çok da seviyorlar Kafkas arısının bazı özelliklerinden dolayı, hastalıklara dayanık olmasından dolayı. Ülkemizde de Kafkas arısı uygun şartlara sahip olan yerlerde çok iyi çalışan arılardan birisi" diye konuştu.

Artvin Ticaret Borsası Başkanı Osman Akyürek de akademisyenlerin katkısıyla önemli kazanımlar elde edildiğini vurgulayarak, Artvin’de arıcılığın geliştirilmesi, Kafkas arı ırkının korunması ve üretim kalitesinin artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Kentte yıllık bal üretiminin 1000-1200 ton aralığında olduğuna işaret eden Akyürek, arıcılığın kırsalda istihdam ve ekonomik kalkınma açısından önemli bir potansiyel sunduğunu kaydetti.

Apiturizmin de bölge için önemli bir fırsat olduğuna dikkati çeken Akyürek, denetimlerin artırılması gerektiğini vurgulayarak, "Her yerde bal satılır, Artvin’de bal ilaç olarak satılır" ifadesini kullandı.

Arslantürk, Türk Polis Teşkilatının 181. kuruluş yıl dönümü ve 10 Nisan Polis Haftası dolayısıyla İlçe Emniyet Müdürü Hasan Cavit ile müdürlük mensuplarını kabul etti.

Türk Polis Teşkilatının toplumun huzur ve güvenliğinin sağlanmasındaki önemli rolü olduğunu belirten Arslantürk, özverili ve başarılı çalışmalarından polislere dolayı teşekkür etti.

İlçe Emniyet Müdürü Hasan Cavit’e teşekkür ederek, halkın huzur ve güvenliği için çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini kaydetti.

Arslantürk, daha sonra üzerinde “Türk Polis Teşkilatının 181. yıldönümü kutlu olsun” yazılı pastayı keserek polislere ikram etti.

Artan maliyetler karşısında bu desteklerin yeniden sağlanması çağrısında bulunan Karal, son dönemde küresel gelişmelerin gübre fiyatlarını ciddi şekilde artırdığını, özellikle Ortadoğu’da yaşanan gerilimler ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin maliyetleri daha da yukarı çektiğini belirterek, “Yapılması gereken nettir. Gübrenin en az yüzde 50’si doğrudan desteklenmeli, çiftçimize mazot desteği sağlanmalı, destekleme primi yeniden verilmelidir. Aksi halde çay üretimi ciddi şekilde risk altına girebilir.” dedi.

DEVA Partili Hasan Karal, Türkiye’nin en stratejik tarımsal üretim alanlarından biri olan çayda yeni sezonun kısa süre sonra başlayacağını belirterek, Doğu Karadeniz’de binlerce üreticinin büyük bir beklenti içinde olduğunu söyledi.

“Çay, Karadeniz’de hayatın temelidir”

Yaklaşık 800 bin dekarlık alanda üretim yapan yüz binlerce çiftçinin artan maliyetler nedeniyle bu yıl sezona buruk girdiğini ifade eden Karal, “Memleketim Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz’de çay, sadece bir tarım ürünü değil, hayatın temelidir. Çayı denklemden çıkardığınızda bölgede ekonomik hayatın durma noktasına geleceği açıktır. Çünkü üreticinin önünde gerçek bir alternatif yok.” şeklinde konuştu.

“Faize trilyonlarca lira kaynak bulan hükümet eli nasırlı çiftçiye neden yasal desteğini vermiyor?”

Milletvekili Karal, bölgede 200 bini aşkın çay üreticisinin bulunduğunu ve dolaylı olarak milyonlarca insanın bu sektörden geçimini sağladığını hatırlattı. Üreticilerin ciddi bir maliyet baskısı altında olduğunu vurgulayan Karal, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Önceki yıllarda çay alım fiyatına ek olarak verilen destekler Mart–Nisan döneminde ödenir, üretici bu destekle gübresini alarak sezona güçlü başlardı. Üstelik bu sistemin en önemli yönü, ödemelerin yılın tamamına yayılmasıydı. Yaş çay, budama ve destekleme ödemeleriyle üreticiye yıl boyunca düzenli bir gelir akışı sağlanıyor, bu da ciddi bir rahatlama oluşturuyordu. Ancak destekleme primi kaldırıldı. Bugün üretici hem desteksiz hem de yüksek maliyetle karşı karşıya. Açık söylemek gerekirse çay üreticisi bu sezona 1-0 geriden başlıyor. Daha tarlaya girmeden kaybetmeye başlayan bir üreticiden verim beklemek gerçekçi değildir.

Devletin tarıma ayırması gereken destekler kanunla belirlenmiş olmasına rağmen uygulamada bunun çok gerisinde kalındığını görüyoruz. 2026 yılı itibarıyla verilmesi gereken tarımsal destek yaklaşık 772 milyar lira iken, bütçede yalnızca 168 milyar lira ayrıldı. Buna karşılık faize ayrılan kaynak 2,7 trilyon lirayı buluyor. Şimdi soruyoruz: Trilyonlarca lirayı faize ayırabilen bir anlayış, üretim için alın teri döken çiftçiye, çay üreticisine yasal hakkı olan desteği neden vermiyor?”

“Gübre maliyetinin yüzde 50’sini devlet karşılamalı”

Karal, iktidarın uzun yıllar uyguladığı bu destekleme modelinin neden terk edildiğinin bugün cevap bekleyen en temel sorulardan biri olduğunun altını çizdi. Önerilerini sıralayan Karal, “Üretici, gübresini alacağı dönemde elinde nakit görmelidir. Aksi halde üretim zinciri daha baştan aksar. Gübrenin en az yüzde 50’si doğrudan desteklenmeli, destekler üretim takvimine uygun şekilde zamanında ödenmelidir. Çay alım fiyatı maliyet ve refah payı gözetilerek belirlenmeli, üretici enflasyona ezdirilmemelidir. Ayrıca girdi maliyetlerini düşürecek kolaylıklar sağlanmalı, üreticiyi koruyan öngörülebilir ve planlı bir tarım politikası hayata geçirilmelidir.” ifadelerine yer verdi.

Kaçar, açıklamasında geçmiş dönemlere de atıfta bulunarak, özellikle Refah-Yol hükümeti döneminde üreticiye verilen taban fiyatların bugüne kıyasla daha güçlü bir destek sunduğunu belirtti. “Eğer bugün iktidarda olsaydık, yaş çay taban fiyatını 70 lira olarak açıklardık. Ancak mevcut iktidarın bu seviyede bir fiyat vermesi mümkün görünmüyor” diyen Kaçar, yine de minimum seviyenin 50 lira olması gerektiğinin altını çizdi.

Rize ve Doğu Karadeniz’de sosyal ve ekonomik hayatın çay üretimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu dile getiren Kaçar, “Bugün bu bölgede insanlar yaşamını sürdürebiliyorsa, bu büyük ölçüde çay sayesindedir. Dolayısıyla üreticiyi korumak, aslında bölgenin tamamını korumak anlamına gelir” ifadelerini kullandı.

Artan maliyetlerin üreticiyi zorladığını belirten Kaçar, özellikle son bir yılda petrol fiyatlarındaki yükselişin, gübre başta olmak üzere birçok tarımsal girdiye ciddi zamlar getirdiğini söyledi. Gübre fiyatlarında yüzde 42’nin üzerinde artış yaşandığını hatırlatan Kaçar, enflasyonun resmi rakamların ötesinde hissedildiğini ve üreticinin ürün bedelini aldığı sonbahar aylarında bu oranın daha da yükseleceğini savundu.

“Bugün açıklanan yıllık enflasyon oranı yüzde 18 civarında gösteriliyor olabilir. Ancak üreticinin parasını aldığı eylül-ekim döneminde bu oranların yüzde 40’lara ulaşacağı öngörülüyor” diyen Kaçar, bu nedenle fiyat belirlenirken sadece mevcut verilerin değil, yıl içindeki ekonomik dalgalanmaların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Aksi halde üreticinin ciddi mağduriyet yaşayacağını belirten Kaçar, yetkililere çağrıda bulunarak yaş çay taban fiyatının en az 50 lira olarak açıklanmasını istedi. Kaçar, “Bu fiyatın altında kalınması, üreticinin emeğinin karşılığını alamaması anlamına gelir. Üretici ayakta kalamazsa, çay sektörü de zarar görür” diyerek sözlerini tamamladı.