Trabzon’da TOKİ tarafından yürütülen Uzunkum Yaşam Alanı Projesi’ne ilişkin. Mimarlar Odası Trabzon Şubesi’nden önemli uyarılar geldi. Yapılan açıklamada projede afet güvenliği, ulaşım planlaması ve kıyı kullanımı açısından ciddi eksikler bulunduğuna dikkat çekildi. Ortahisar ilçesindeki Uzunkum sahil hattında devam eden proje kapsamında 404 bin metrekarelik 1. etap alan için ihale sürecinin 3 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, Trabzon Büyükşehir Belediyesi, DSİ ve Karayolları ekiplerinin bölgede çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi. Projede yelken kulübü, restoran alanları, peyzaj düzenlemeleri ve enerji sistemlerinin yer aldığı kaydedilirken, çalışmaların 2027 yılında tamamlanmasının hedeflendiği aktarıldı. Trabzon Uzunkum’da 404 bin metrekarelik 1. etap alan için ihale 3 Mart 2026’da yapıldı.
YENİDEN DEĞERLENDİRİLMELİ
Mimarlar Odası Trabzon Şubesi açıklamasında, geçmiş yıllarda yapılan kıyı dolgularının doğal drenaj sistemini bozduğu savunuldu. Yeni dolgu alanlarının yağmur sularının denize ulaşmasını daha da zorlaştıracağı belirtilirken, özellikle yoğun yağışlarda taşkın riskinin artabileceği ifade edildi. Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi: “Afet güvenliği ve kamusal yarar hiçbir ticari kaygıya feda edilmeyecek kadar hayati önemdedir.” Trabzon’da geçmiş yıllarda yaşanan sel felaketlerinin hatırlatıldığı açıklamada, proje planlamasının afet güvenliği temelinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
DSİ’NİN KANAL SİSTEMİYLE
UYUMLU DEĞİL!
Mimarlar Odası Trabzon Şubesi, dere yataklarının uzun mesafelerde kapalı sistemlerle taşınmasının yeni riskler oluşturabileceğini savundu. Kapalı sistemlerde tıkanma, bakım zorluğu ve ani debi artışlarında kapasite kaybı yaşanabileceği belirtilerek açık kanal esaslı çözümlerin teknik zorunluluk olduğu ifade edildi. Açıklamada, mevcut projenin DSİ’nin önerdiği kanal sistemiyle tam uyumlu olmadığı ileri sürüldü.
YETERSİZ!
Projeye yönelik ulaşım eleştirileri de açıklamanın önemli başlıkları arasında yer aldı. Kent ile deniz arasında iki otoyol ve iki dolgu alanı bulunduğu belirtilirken, bunun yaklaşık 450 metrelik fiziksel kopukluk yarattığı kaydedildi. Mimarlar Odası Trabzon Şubesi, projenin yalnızca iki noktadan erişilebilir olmasının yetersiz olduğunu savundu. Açıklamada, kuzey-güney yönlü kesintisiz yaya bağlantıları kurulması gerektiği ifade edildi.
OTOPARK VE TRAFİK SORUNU…
Engelli bireyler için erişilebilir güzergâh planlamasının önemine dikkat çekilen açıklamada, Trabzon Hafif Raylı Sistem hattıyla doğrudan bağlantı kurulması gerektiği belirtildi. Ayrıca Beşirli Ekopark ile Uzunkum arasındaki yaya bağlantılarının güçlendirilmesi çağrısı yapıldı. Projede planlanan 750 araçlık açık otoparkın yeni trafik sorunları oluşturabileceği belirtildi. Açıklamada, tek giriş noktasına dayalı ulaşım modelinin özellikle yaz aylarında ciddi yoğunluk yaratabileceği ifade edildi. Bu durumun ambulans ve itfaiye gibi acil müdahale araçlarının erişimini zorlaştırabileceği kaydedildi.
DENİZLE TEMAS SINIRLANDIRILDI
Mimarlar Odası Trabzon Şubesi, kıyı boyunca planlanan yürüyüş yolları ve yeşil alanların tekdüze olduğunu savundu. Meydanlar, açık hava etkinlik alanları ve kültür-sanat mekânlarının projede yeterince yer almadığı ifade edildi. Açıklamada, “Bu anlamda Ganita’da yapılan düzenlemeler çok daha başarılıdır” denildi. Kıyı kullanımına ilişkin değerlendirmelerde ise sert tahkimat ve anroşman uygulamalarının halkın denizle fiziksel temasını sınırladığı belirtildi. Çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler açısından erişilebilir kıyı kullanımının yetersiz kaldığı ifade edildi.
İŞTE O ÖNERİLER…
"Uzunkum Yaşam Alanı Projesi’ne ilişkin tüm planlama ve uygulama süreçleri; bilimsel veriler, afet güvenliği, kıyı mevzuatı ve kamu yararı ilkeleri doğrultusunda yeniden ele alınmalıdır" çağrısı yapan Mimarlar Odası, maddeler halinde şu önerileri sıraladı:
"Bu kapsamda;
Bazı dere ve kanal hatlarının DSİ raporuna uygun olarak açık kanala dönüştürülmesi,
Yaklaşık 40.000 metrekare olan ticari birimlerin ölçeğinin daraltılıp “geçici ve sökülebilir” niteliğe kavuşturularak 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve ilgili uygulama mevzuatına uygun hale getirilmesi,
Otopark ve trafik kurgusunun alternatifli girişler ve toplu taşıma entegrasyonu ile yeniden planlanması,
Kıyı bandında halkın denizle fiziksel temasını sağlayacak kademeli platformların tasarlanması,
Restoranların yan yana kümelenerek kıyı bandını “ticari bir duvar” haline getirmesinin engellenmesi ve bunun yerine yeme-içme birimlerinin rekreatif alanlarla harmanlandığı, kamusal geçişlere izin veren parçacıl bir yerleşim düzeninin benimsenmesi,
Uzunkum Yaşam Alanı’nın kentle ilişkisi ve yaya bağlantılarının güçlendirilmesi,
Uzunkum Yaşam Alanı projesinde kentin ihtiyacı olan; meydanlar, su oyunları, açık hava konser alanı, açık hava müzesi, açık hava kültür – sanat aktiviteleri vb. işlev önerilerinin projeye eklenmesi."
GELECEK NESİLLERİN ORTAK YAŞAM ALANI
Mimarlar Odası Trabzon Şubesi, projenin bilimsel veriler, afet güvenliği, kıyı mevzuatı ve kamu yararı ilkeleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi: "Trabzon kıyıları yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin ortak yaşam alanıdır. Bu nedenle kıyılar; kısa vadeli kullanım kararlarıyla değil, kentin geleceğini koruyan sürdürülebilir bir planlama anlayışıyla ele alınmalıdır. Trabzon kenti; iyi niyetle başlatılan ancak bilimsel planlama, afet güvenliği ve kamu yararı ilkeleri gözetilmeden aceleyle hayata geçirilen projelerin ağır sonuçlarını daha fazla taşımamalıdır. Uzunkum Yaşam Alanı Projesi, Trabzon’un kıyıyla kuracağı geleceğin en önemli kamusal fırsatlarından biridir. Bu fırsat; günübirlik kararlarla değil, bilimsel veriler ışığında, kent hafızasını ve gelecek kuşakların hakkını koruyan bir anlayışla değerlendirilmek zorundadır. Bugün alınacak doğru kararlar yalnızca bir kıyı projesini değil, Trabzon’un gelecekte nasıl bir kent olacağını belirleyecektir."
Yorumlar
Kalan Karakter: