Trabzon’un Akçaabat ilçesi denilince aklımıza gastronomi anlamında gelen öncelikli şeylerden biri kuşkusuz ki Akçaabat Köftesidir. Yörenin zengin yemek kültüründe hatırı sayılır bir yer edinmiş ve yörenin ismiyle özdeşleşmiş Akçaabat Köftesi, Türk Mutfağında da kendini kanıtlamış ve ünü yurt dışına kadar yayılmıştır.
Akçaabat Köftesi sayesinde Akçaabat doğrudan ve dolaylı olarak restoranlar, kesimhane, kasaplar, köfte üretim yerleri gibi alanlarda 1000’in üzerinde daimî istihdam oluşmaktadır. Mevsimsel olarak istihdam rakamı restoranlara gelen ziyaretçi sayısının ve Akçaabat Köftesine olan talebin çoğalmasıyla 3-4 kat artabilmektedir. Akçaabat Köftesinin ilçe ekonomisine katkısı 2022 sonu itibariyle yıllık 500 milyon TL’nin üzerindedir. Bu değerin korunarak gelecek nesillere aktarılması Akçaabat için çok önemlidir.
Ancak Akçaabat’ta son dönemde büyükbaş hayvan sayısında önemli bir azalış yaşanmaktadır. Bu durum ilçenin en önemli değerlerinden biri olan coğrafi işaretli Akçaabat köftesinin üretim şartları açısından büyük bir sorun oluşturmaktadır. Bu sorunun çözülmesi için Akçaabat Ziraat Odası Başkanı Mustafa Hikmet EYÜPOĞLU Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı’na konu ile İlgili bir proje vererek Akçaabat’ta büyükbaş hayvancılığın durumunun tespit edilmesi, sorunların ortaya konulması ve çözüm önerileri getirilmesini amaçlamıştır. Projeyi yürütmesi için dört nesildir ailesi Akçaabat’ta büyükbaş hayvancılık sektörü içinde bulunan ve kendisi konu ile ilgili Atatürk Üniversitesi’nde akademisyen olarak çalışan Doç. Dr. Ahmet ÇAVUŞ ve araştırma ekibi görevlendirildi
Doç. Dr. Ahmet Çavuş ve proje ekibi araştırmada Akçaabat ilçesinde büyükbaş hayvan sayısının en fazla olduğu mahalle muhtarları, büyükbaş hayvan yetiştiricileri, Akçaabat köftesi restoranı sahibi/işletmecileri, kasaplar, kamu kurum ve kuruluşlarında konuyla ilgili görev yapan yetkililer ile görüşmüşlerdir. Toplamda 427 paydaş görüşünün alınması, analiz edilmesi ve değerlendirmede bulundular. Buna göre son 30 yılda Akçaabat çevresinde büyük baş hayvan sayısında büyük bir azalış görülmektedir. İlçedeki büyükbaş hayvan sayısında 1991’den 2020’ye %37,2’lik bir azalış yaşanmıştır. Bu durum coğrafi işaretli Akçaabat Köftesine et temininde sorun yaşanmasına ve Akçaabat’ta yaşayan yerel halkın coğrafi işaretli üründen elde etmesi gereken gelir ve istihdamdan mahrum kalmasına, Akçaabat Köftesinin özgün lezzetinden uzaklaşılmasına neden olmaktadır gibi sonuçlar elde edildi.
Araştırma sonucuna göre Akçaabat ilçesinde büyükbaş hayvancılıkta yaşanan başlıca sorunlar: Yem fiyatlarının yüksek oluşu, Ürünlerin istenilen fiyata satılamaması, Mera arazilerinin ve yem bitkileri üretiminin yetersizliği, Büyükbaş hayvan bakım maliyetlerinin yüksek olması, Mevcut ahırların büyükbaş hayvan bakımı için elverişsizliği, Sermaye eksikliği, Veteriner hizmetlerinin yetersizliği ve pahalı olması, Canlı hayvan satamama başlıkları ön plana çıktı.
Türkiye çapında bir üne sahip ve ülkemizin her yerinde karşımıza çıkabilen Akçaabat Köftesinin kalite bazında bozulmaması için, bu işin ehil, maharetli ustalar tarafından doğal şartlarda beslenmiş ineklerin döş, kol ve gerdanıyla bunların karışımından elde edilen sinir ve ekstra yağ bulunmayan etlerinden köfte yapılması gerekmektedir. Bunun içinde bölgede sürdüreler bilir hayvancılık olamazsa olmazıdır. Bu konuda yetkililerin bir an önce bu çalışmaları dikkate alarak gerekli tedbirleri almasını bekliyoruz. Her yöreyle özdeşleşen ve bir sembol haline gelen buna benzer değerler vardır, önemli olan onu korumak ve gelecek kuşaklara taşımaktır.
Yorumlar
Kalan Karakter: